مطلب قبلي :: خانه :: مطلب بعدي

سه شنبه ۱۵ شهریور ۸۴

زنان نگریسته می شوند

شاگردی داشتم که همیشه موهای سر خود را یک سانتی کوتاه می کرد، ابروهای خود را بر نمی داشت و یادم نمی یاد هرگز رد آرایشی بر چهره اش دیده باشم. با لحن خاصی صحبت می کرد، لحن پسر های هفده و هجده ساله، با همان اصطلاحات و ادبیات خاص. شاید اگر مانتو و مقنعه نداشت گمان می کردی که پسر است. یک بار یکی از شاگردان Lecture داشت و موضوع ان هم تمایل چشمگیر و رو به افزایش دخترانی بود که دوست داشتند پسر بودند. تقریبن همه به این شاگردم چشم دوختیم و انتظار داشتیم او که مشخص بود تمایل بسیاری دارد که پسر باشد درباره دلایل و دیدگاهش صحبت کند. من منتظر بودم که دلیلی از جنس دلایل دیگرانی که تمایل به پسر بودن داشتند بشنوم، دلایلی از قبیل اینکه پسر ها آزاد تر هستند و امکانات و آزادی های بیشتری دارند و مثل دختر ها با هزار و یک بکن و نکن و اما واگر روبرو نیستند. اما دلیل این شاگرد کلاس من از جنسی متفاوت بود. با لحنی آرام که شیوه معمول صحبت کردن او نبود گفت: من تنها به این خاطر مثل پسر ها لباس می پوشم و رفتار می کنم که دلم می خواهد راحت و بی دغدغه راه بروم، بخندم، بشینم و پا شوم. همیشه حتی وقتی توی کوچه خلوتی هم راه میری دوربین هایی هستند که روز زنها زوم کردند، زن که باشی-زشت و زیبا و پیر و جوان- همیشه زیر سنگینی نگاه و دوربین های مردان و حتی بقیه زن ها هستی...
نکته ظریفی که بیان کرد حسابی من را به فکر فرو برد. از ان به بعد، روی رفتار های خودم و زنان اطرافم که طیف گوناگونی بودند را با دقت بیشتری زیر نظر گرفتم.حقیقت تلخ این بود:زنان سوژه های جنسی هستند و همواره دیده می شوند و وقتی همیشه دوربین هایی روی انها زوم شده است، نمی توانند ببیند و این ندیدن چقدر تلخ است. خودم را می بینم و زنان دیگر را که از کودکی اطرافیانم وقت و انرژی بسیاری را صرف این کرده اند که درست نشستن، درست غذا خوردن، درست خندیدن، درست راه رفتن، درست نگاه کردن و انواع و اقسام "درست های" دیگر را به ما بیا موزند. به عقب که نگاه می کنم می بینم خود اگاه یا نا خود اگاه تمام این "درست هایی" که به من هم منتقل کرده اند از نگاه مردان و و از موضعی بوده است که انگار من روبروی یک سرمنشا قدرت هستم. در چنین تعاملی همواره چشم های نافذ قدرتی که تو را زیر نظر دارد را بر خود احساس می کنی و به تدریج حرکات و رفتارت را انگونه که خوشایند قدرت است می کنی. و بدیهی است که در چنین شرایطی خودت دیگر نمی توانی نگرنده باشی...بس که مدام بازبین حرکات و رفتار خود هستی. کم کم زنان که نا خود اگاه اموخته اند که خودشان را از دید دوربین های جامعه- که ساختارش مرد سالارانه است- ببینند ، دیگر نه تنها برده این قدرت که باز تولید همیشه در صحنه این دید هستند. لابد شما هم بیش از مردان از زبان زنها جملاتی نظر "چقدر بلند می خنده! چقدر جلف!" یا "یک زن با شخصیت موهایش را رنگ و وارنگ نمی کند" یا "زن باید لوندی داشته باشد و با صدای آرام و لطیف حرف بزند، نه اینکه با تن صدای بالا و زمخت حرف بزند"و...شنیده اید.

چقدر دلم می خواهد ترانه "Shape of my Heart" استینگ را زمزمه کنان با چرخیدن راه بروم، مثل روزهای کودکی ام هر کجا خانه های بازی لی لی را می بینم یک دور خانه ها را طی کنم، روسری ام را وقتی آفتاب تیز تابستان وسط آسمان است از سر بردارم و سرم را فرو کنم در حوض جلوی در خانه هنرمندان، ذره ای باشم از انبوه...ذره ای از انبوه که دیده نشوم...
راستی! یک بار دوستی می گفت دقت کردی زنان وقتی حتی در خانه تنها هستند و پرده ها هم افتاده است و خانه به جایی دید ندارد هم کمتر پیش می آید با لباس زیر در خانه راه بروند و بنشینند؟ فکر کنم حالا دلیلش را بهتر بدانم. دیوار موش داره و موش هم چشم داره!
ببینم! حالا با سوالی که بی وقفه در ذهن رژه می رود چه باید کرد؟ سوالی که پی در پی می پرسد این شیوه راه رفتن، خندیدن، نگاه کردن، پوشش، آرایش و...را خود خواسته انتخاب کرده ای یا تحت تاثیر نگاه قدرت مرد سالاری که همه جا تو را می پاید؟

Permalink | Comments 16
 

.:: نظرات خوانندگان