دولت مراکش در چند سال اخیر، با سرعت شروع به اعمال تغییراتی در قانون و به خصوص قانون خانواده این کشور به نفع زنان کرده است. گروه های زنان فعال این کشور هم در چند سال اخیر رشد چشمگیری داشته و به الگویی منسجم تر و فعال تر نیز دست پیدا کرده اند.
معروف ترین حرکت زنان فعال مراکشی که در سطح بین المللی نیز سر و صدای بسیار کرد، به راه انداختن کمپینی برای جمع آوری امضا و تقدیم آن به دولت کشورشان بود تا قوانین تبعیض آمیز اصلاح گردیده و مبنای آن برابری زن و مرد شود. کمپین "یک میلیون امضا برای قوانین تبعیض آمیز" که این روزها در کشور ما راه افتاده است، در حقیقت الگو بردای از حرکت بی نظیر زنان مراکشی بود که در طول بیش از سه سال فعالیت و ساماندهی این کمپین، چندین تجمع نیز برگزار کردند. نتیجه این کمپین این بود که قانون خانواده مراکش بازبینی شده و بسیاری از موارد تبعیض آمیز این قوانین حذف گردید.
این روزها دولت مراکش ، حرکت دیگری را آغاز کرده است که هدف از آن را گام هایی مثبت به سوی برابری زن و مرد می داند. دولت مراکش دست به کار اعمال تغییرات بسیار در سیستم مدارس و کتاب های درسی دانش آموزان این کشور شده است. تصویر زن های با روسری و حجاب در کتاب های درسی حذف شده ، آیه ای از قرآن که درباره لزوم حجاب برای زنان صحبت می کند از کتاب های درسی حذف و حجاب در کتاب های درسی تلویحن به عنوان نماد افراطی گری مذهبی معرفی شده است.
دولت مراکش علنن اعلام کرده است که نگران رشد جریان های افراطی مذهبی در کشور است و یکی از نمادهای این افراط گرایی را حجاب زنان می داند. دولت مردان این کشور هم به صورتی هماهنگ در سخنرانی ها و مصاحبه های خود حجاب را امر سیاسی می خوانند و تاکید می کنند که بحث حجاب، چندان هم موضوع مذهبی نیست و ارتباط مستقیم آن با سیاست است و بس. اخیرن وزیر آموزش این کشور در مصاحبه ای گفت که حجاب کاملن نمادی سیاسی است و همان معنا و کارکردی را برای زن ها دارد که محاسن برای یک مرد.
من مراکش را ندیده ام. اما به دلیل علاقه ای که به حرکت های گروه های مستقل زنان در این کشور دارم، روند تغییرات این کشور و فضای اجتماعی آن را تقریبن پیگیر دنبال می کنم. از دوستانی هم که به این کشور سفر کرده اند شنیده ام که مراکش یکی از کشورهایی است که مظاهر فرهنگ غربی در لایه سطحی اجتماع آن فراوان به چشم می خورد. شنیده ام که در کنار زنان جوانی که شلوار جین و تی شرت های رنگارنگ بر تن می کنند، زن های پیر و جوان بسیاری هستند که لباس سنتی بلند بر تن و روسری های بزرگی بر سر می کنند. در هفته های اخیر مطالب بسیاری دیده و خوانده ام که زنان مراکشی چه اندازه نگران این سیاست تازه دولت و تغییرات ناشی از آن هستند. در گزارشی خواندم که بسیار نگران هستند جریانی مشابه فرانسه در این کشور اتفاق بیفتد و آرام آرام از حضور دختران با حجاب در دانشگاه ها جلوگیری شود.
عمیقن فکر می کنم که حرکت هایی از این دست نه تنها هیچ کمکی به توقف رشد جریان های بنیادگرا نمی کند، که رشد قارچ گونه این جریان ها را هم به دنبال دارد. وقتی از حضور دختری با حجاب در مدرسه و دانشگاه ممانعت می شود، در واقع زمینه را برای جذب این دختر در جریان های افراطی فراهم کرده و او را از سکولاریسمی این چنین که حق انتخاب او را محترم نمی شمرد بیزار و فراری کرده اند. تصور کنید این دختر از خانواده ای با گرایشات بنیادگرا هم باشد تا ببینید زمینه چقدر مساعدتر می گردد. و راستی این چه حق انتخاب و احترام به تصمیمات حوزه فردی است که حق انتخاب پوشش را از یکی سلب و برای دیگری در بوق و کرنا می کند؟ که در تازه ترین سخنان حیرت آور هم آقای جک استراو، وزیر امور خارجه پیشین انگلستان اعلام کند که حجاب بد است چون وقتی با زنی با حجاب صحبت می کند راحت نیست و حتمن باید چشم ها و صورت را دید تا ارتباط برقرار شود. کسی به آقای استراو گفت که آن زن هم زمانی که بی پوشش خود با شما صحبت می کند لابد ناراحت و معذب است و خوشتان بیاید یا نه معذب بودن او هم اندازه شما مهم است. این سلسله تفکرات حذفی، فقط و فقط به گسترش و رشد هرچه سریع تر افراط گرایی است که کمک می کند و شکاف ها را عمیق و عمیق تر می کند. حالا چه دنبال این باشند که حجاب اجباری را با زور و توسری بر سر زنان کنند، چه با زور و ممانعت از حضور زن با حجاب از سر او بردارند.
Permalink |
Comments 11
.::
نظرات خوانندگان
سلام و درود بر شما
اگر لطف كنيد در مورد اين كامنت بي ربط بيشتر مطلب بنويسيد متشكر مي شوم...
البته مطلب با ربط و بدون هرنوع غرض و عناد..
حداقل نقد كنيد فعاليت انجام شده را
------------
فرناز: آقای محمدی! اولن بنده مسئول کامنت دیگران نیستم. دومن آزاده اکبری جوابی خوب و مبسوط به اعتراض های شما داده بود. سومن همان زمان بنده با بی بی سی فارسی در این باره مصاحبه کرده بودم که نقد ریشه ایم به این همایش که سراسر توهین به زنان می دانم گفته بودم. مراجعه کنید و بخوانید. به جای اینکه با این شیوه که هرجا یکی از گل نازک تر به همایش گفت بیایید و طلبکار توضیح شوید، یک بار به فضای اینترنت و رفتار توهین آمیزی که در این فضا نسبت به زنان می شود ( نمونه بارزش فیلتر واژه زنان!) فکر کنید تا دستتان بیاد چه خبر است و همایش شما این وسط چه معنایی دارد!!
محمدي :: 6 آذر 1385 1:57 بֽظֽ
به نام خدا
سلام
کاملا صحیح و واضح مطلب رو تشریح کردید.
اما چیزی که در این میان به نظر نگران کننده تر هست ، حرکت تدریجی کشور های سکولار به سمت ، افراطی شدن یا به بیان دیگر زوری شدن هست.
که این خود انحراف از اعتدالی است که سکولاریسم ان را مد نظر دارد.
و این مسئله همان قدر خطر ناک و درد ناک است که تفکرات مذهبی تند رو هستند
گویی که انسان نمیتونند اندیشه ای را بدون افراط یا تفریط پیش ببرد.
مهدی :: 5 آبان 1385 2:53 قֽظֽ
مجبورم اين كامنت بي ربط را اينجا بگذارم :
همايش زنان و اينترنت در هزاره سوم توسط دفتر امورزنان سپاه پاسداران در 8و9 آبان در سالن همايشهاي پژوهشگاه نيرو برگزار مي شود.محورهاي اصلي اين همايش فيلترينگ اينترنتي در حوزه مسايل زنان است.تجمع فعالان زنان و مديران سايتها و وبلاگها در مقابل محل برگزاري اين همايش و اعتراض به سانسور زنان در اينترنت خالي از فايده نخواهد بود و اعتراض را از فضاي مجازي به دنياي حقيقي خواهد برد.
س :: 4 آبان 1385 1:59 بֽظֽ
هرچند بشدت منتقد عملکرد فمینیست های وطنی هستم امااز اینکه مجددا میتونم برات کانت بذارم خوشحالم.وبلاگ شما یکی از وبلاگاییه که از بدم تولدش خوندمش و کلی هم بهم حس داده
------------
فرناز: در هر حال ممنون:)
parsa :: 4 آبان 1385 3:06 قֽظֽ
فرناز جان!
وقتی می گم قبولت دارم از لحاظ سیاسی بیخودی نمی گم این فمینیسم برابر خواهانه همیشه باعث تحسین من هست. نمی شود دم از عدالت زد و برابری و آن گاه عده ای را به دلیل مخالفت با ما حذف کرد که مبادا دموکراسی تو خالی ما ویران گردد. به نظر من اصلا دولت هایی مثل انگلستان و آمریکا نمی توانند نماد دموکراسی باشند. در میان مذهبی ها بحث راجع به حجاب بسیار است حتی بعضی چون آقای قابل که مرجع هو هستند اصلا حجاب را قبول ندارند و یا عده ای دارندو. چرا ما باید مذهبی ها را حذف کنیم؟ بنیاد گرایی سکولار و مذهبی هر دو در یک نقطه به هم می رسند و آن مرگ انسانیت است
----------
فرناز: سینا جان! مرسی از لطفت و میدانی که به نظرم بنیادگرایی اسلامی و هندو و مسیحی و غربی و شرقی و غیره هیچ تفاوتی با هم ندارد. بماند که به شدت از اینکه سکولاریسم را هم مثل دین و وحی منزل دارند جلوه می دهند نگرانم.
سینا مالکی :: 3 آبان 1385 11:10 قֽظֽ
http://anzalionline.com/wallpainting.html
دومین جشنواره نقاشی دیواری بچه های انزلی :: 3 آبان 1385 5:00 قֽظֽ
فرناز جان نمیخواهم بحثی دونفره درگیرد ولی عزیز جان:
1- منظور من از آموزش دقیقاً این بود که به دختران و زنان ریشه ای توضیح داده شود که چرا باید نسبت با آیه ها و قوانین و آداب و رسوم ضد زن حساس بود و چرا باید با رشد آنان مبارزه کرد. اینکه با برنامه ها و طرحهایی در زنان اعتماد به نفس ایجاد کرد. اینکه آنان حقوق خود را حقوق بشر بدانند. اینکه حق پوشش را به اختیار خود زنان به عنوان یک حق دموکراتیک و انسانی واگذار کنند و.... نه اینکه با یک بخشنامه از بالا. البته که معلوم است از دولتمردان کشوری مانند مراکش این انتظار را ندارم، همانطور که در زمان رضاه شاه و یا در ترکیه شاهد آن بوده ایم این بخشنامه های از بالا بدون آموزش نتیجه ای عکس میدهد و خوراکی است برای بنیادگران.
2- معلوم است که زنانی پیدا میشوند که با انتخاب خود حجاب را انتخاب میکنند ولی بحث من بر سر یک کلیت است. اول باید آزادی انتخاب را داد و بعد صحبت از انتخاب آزاد کرد. فرناز جان لازم نمیدانم که بگوبم دختربچه های دبستانی که در اروپا با حجاب به مدرسه میروند نمیتواند به انتخاب خودشان بوده باشد. حرف من این است که میتوان گفت از میان زنان مسلمانی که در جامعه ای مثل آلمان ،که من در آن زنده گی میکنم، با حجاب در مدرسه و دانشگاه و سرکار حاضر میشوند بیشترشان به اجبار است و آنهائیکه بدون حجاب هستند به جرأت میتوان گفت که اکثر قریب به اتفاق به انتخاب خودشان بوده است. و این موضوعی است که نباید از نظر دور داشت.
3- منهم به مانند تو از اینکه بدن زن به عنوان بهانه ای در دست بنیادگریان و دیگر نیروهای ارتجاعی بیافتاد تا از اینطریق به مقاصد سیاسی و اقتصادیشان دست یابند متنفرم و از آن رنج میبرم و لی با اینحال باید مواضب بود که از آن طرف بام به پائین پرت نشویم.
موناهیتا :: 2 آبان 1385 5:50 بֽظֽ
به نظرم می رسد دستور حذف حجاب هم می تواند مسئله ای دیکتاتور مابانه باشد و هم پیشگیری از افراط مشکل ساز در این زمینه . به نظر می رسد این قضیه نشات گرفته از برخورد غلط و زننده ی کشورهایی ست که چنین متدی را مد نظر قرار داده اند .
----------
فرناز: فواد جان من هم فکر می کنم زمانی که حجاب و پوشش مذهبی ممنوع شود، باز برگشته ایم به همان روزها و برهه ای که تو خیابان شعار "یا روسری یا توسری" سر می دادند و همه را ملزم و موظف به پوشیدن مانتو و روسری می کردند.
فواد خاک نژاد :: 2 آبان 1385 4:22 بֽظֽ
فرناز جان با تشکر که به نکته مهمی اشاره کرده ای. ولی چند نکته را لازم میدانم از زاویه دید خودم تذکر بدهم.
1- اگر خذف آیه های ضد زن از کتب درسی و یا ممنوعیت حجاب در مدارس و دانشگاه بدون آموزش باشد ، دلایل آن با استدلال و توضیح، تشریح نشده باشند و یا سازمانهای زنان درک و توانائی و یا امکان توضیح آنان را نداشته باشند، حق با تو است عزیز ، آنوقت است که این خوراکی میشود برای رشد افراطگراین. و در غیر اینصورت با تو موافق نیستم.
2- در مورد صحبت کردن راجع به انتخاب زنان برای قوانین، سنتها، آداب و رسوم، فرهنگ و پوششهای ضد زن و برای زن دست و پا گیر باید خیلی مراقب بود. آیا واقعاً این انتخاب آزاد آنان است. آیا اگر چیز دیگری را تجربه کرده باشند داوطلبانه به آن رسومات ضد زن تن خواهند داد؟ آیا اگر از پدران و مادران مردسالار خود آموخته باشند که هویت آنان در گرو حفظ این رسومات است آیا میتوان اینرا انتخاب نامید؟ برای مثال اگر دختری در اتیوپی و سومالی خواست ختنه شود انتخاب وی است؟
فرناز جان مادربزرگ من میگفت پدر بزرگم هر وقت به شهر میرفته از اُون همه پارچه ها زیبا و قشنگ دو / سه تایش را به سلیقه خودش میآورده خانه و میگفته انتخاب کن، و مادر بزرگ بیچاره من باید از مثلاً صد نوع طرح و رنگ و جنس موجود در بازار از میان دو و یا سه تایی که پدر بزرگم خودش از قبل انتخاب و تأیید کرده یکی را انتخاب کند. آیا از نظر تو این اینرا میشود انتخاب آزاد مادربزرگم دانست؟
3- آیا تو به نقش مسئولیت شخصی (فردی) انسانهای پیشرو ( مثلاً زنان فمینیست) در دست گرفتن سرنوشت خود و گذاشتن تأثیر مبارزات آنان در جامعه بهائی نمیدهی؟ (البته با شناختی که از تو دارم میدانم این سئوال بی مورد است) ولی چرا در کشوری مثل مراکش با پرستو همراه میشوی و همهء دستآوردهای آنان را به پای آمریکا و استعمار و امپریالیسم میگذاری؟ آگر اینگونه میبینی پس باید به خیلی از دست آوردهای خود شما عزیزان در ایران هم گونه دیگری نگاه کرد. آیا این همان داستان همیشه گی و تکراری تئوری توطئه نیست؟
----------
فرناز: موناهیتا جان ممنونم از نظرت. یکی یکی جواب هایم را می نویسم
1- اینجا کاملن با شما موافقم. خواندم وزیر آموزش مراکش گفته بودند دلیل حذف تصاویر با حجاب از کتاب ها این بود که باید شرایط مساوی و یکسانی برای همه دانش اموزان باشد و شیوه خاصی برجسته نشود. به نظرم این دلیل ابدن قانع کننده نیست، خیلی ساده زنان محجبه می توانند حالا اعتراض کنند که موازنه برابر نشده است و تنها جهت گیری آن تغییر کرده است. بنابراین من هم فکر می کنم اگر دلایل مستدل و آموزش برنامه ریزی شده و حساب شده در کار نباشد متاسفانه این اقدامات فقط اوضاع را بدتر خواهد کرد.
2- موناهیتا جان در کلیت حرفت هیچ مخالفتی ندارم. اما به نظرم این هم داره تبدیل به یک استریو تایپ می شود که زنی که محجبه است، حق انتخاب نداشته و چیز دیگری را نمی شناسد و اگر محجبه است به دلیل فرضن پدر یا شوهر متعصب مذهبی است. من زنان محجبه زیادی را دیده و می شناسم که حق انتخاب داشته اند و با میل خود این پوشش را انتخاب کرده اند. بنابراین موافق تعمیم دادن این رویکرد نیستم.
3- مسلم هست که به دستاوردهای زنان فمینیست بی اندازه بها می دهم، اما یک حقیقت عرصه سیاسی امروز هم همین هست که دولت های غربی و به خصوص امریکا به کشورهای هم پیمان خود در آفریقا و خاورمیانه فشار وارد می کنند تا جلو رشد بنیادگرایی را بگیرند. مسلمن من از تلاش برای عدم رشد بنیادگرایی حمایت می کنم و کاملن موافق کلیت قضیه هستم. اما به نظرم شیوه ای که در پیش گرفته شده ایراداتی دارد. من از این همه سیاسی نمودن بدن زن و پوشش او در عذابم و معتقدم هرچند حجاب می تواند نمادی از بنیادگرایی باشد، اما لزومن اصلن به معنای بنیادگرایی نیست. موناهیتا جان مطمئن هستم شما هم افراد و دولت مردان و زنان بسیاری را می شناسید که حجاب ندارند اما به شدت بنیادگرا هستند و همین طور بالعکس آن. بنابراین این همه فوکوس روی پوشش زن را نادرست می بینم و تجربه هم نشان داده که این اندازه فوکوس روی مساله پوشش زن مانع رشد و گسترش بنیادگرایی نشده است.
موناهیتا :: 2 آبان 1385 4:00 بֽظֽ
مسأله ای که در کشورهايی مثل مراکش و مصر وجود دارد، ترسی است که ديکتاتورهای حاکم از از دست دادنِ قدرت دارند. و فکر می کنم به همين دليل غربی ها (به طور خاص آمريکا) برای حفظ قدرت به حاکمان این کشورها تضمين می دهند و در قبالش مبارزه با اسلامیست ها را می خواهند. در واقع حفظِ قدرت چشمِ حاکمانِ سابقاً مؤمن را چنان کور می کند که دستورِ حذفِ حجاب يکی از هزاران واکنشِ احتمالی آن ها می تواند باشد.
ممنون از نکات خیلی خوبی که از مراکش نوشتی.
و: بابا، قالبِ نو! مبارکا! (فقط اين که با مرورگر فايرفاکس، ستون وسط به هم ريخته ديده می شود.)
--------
فرناز: پرستو جان! به نکته خیلی مهم و درستی اشاره کردی. برخوردهای این چنینی با بنیادگرایی هم کاملن شیوه برخورد غربی هست که گمان می کنند با اعمال ممنوعیت و ترویج مدلی غربی جلو رشد بنیادگرایی را گرفته اند که تجربه ها نشان داده این شیوه اتفاقن همه چیز را بدتر کرده.
والا من خودم الان تو فایرفاکس درست می بینمش. به حسین هم که گفتم ایراد را گفت برطرف کرده:(...ولی چشم باز می گویم.
پرستو :: 2 آبان 1385 1:15 بֽظֽ
مبارک باشه. اینجا چقدر قشنگه فرناز جان
شیرینیش رو یادت نره ها !!
------
فرناز: مرسی رویایی جان عزیزم. تو بیا اینورا من شیرینی کیلیویی می دهم :)
سرزمین رویایی :: 2 آبان 1385 0:22 بֽظֽ
|
