مطلب قبلي :: خانه :: مطلب بعدي

شنبه ۱۶ دی ۸۵

فمینیست محبوب من: 2- ژیزل حلیمی

«"مادرم مرا دوست نداشت." بعضی وقت ها به خود می گفتم که هرگز مرا دوست نداشته. همیشه در کمین لبخندهایی که به ندرت بر لب می آورد و نثار بقیه می شد، بودم. او با آن رفتار متکبرانه، برق عجیب چشمان سیاه رنگ و زیبایی جاودانه اش در عکسی که به دیوار خانه آویزان بود، می ستودم. او در آن عکس لباس کولی ها را بر تن داشت، موهای سیاه و مواجش را رها کرده و گوشواره های بزرگی به گوش هایش آویزان کرده و یک کوزه ی گلی را با ریسمان به دور سرش بسته بود. مادرم که همیشه دست ها و صورتش را به آهستگی لمس می کردم تا مرا در آغوش بگیرد و ببوسد را دوست نداشتم.»*

و این حقیقت روزهای کودکی زنی است که بی شک یکی از تاثیرگذارترین چهره های فمینیست و برابری طلب همه زمان ها است. ژیزل حلیمی، حقوقدان، فمینیست و اکتیویست تونسی الاصل در سال 1927 میلادی در تونس و خانواده ای تهی دست که نابرابری در آن بیداد می کرد متولد شد. برای اثبات خود و توانایی هایش همه روزهای نوجوانی و جوانی را جنگید تا بالاخره در دانشگاه سوربن پشت میز و صندلی ها نشست و در رشته حقوق و فلسفه ادامه تحصیل داد و از سال 1948 کار خود به عنوان یک وکیل را آغاز کرد.

سوسیالیسم را می ستود؛ از مدافعان و مبارزان سرسخت نهضت آزادی بخش الجزایر بود و وکالت تعدادی از سرشانس ترین مبارزان نهضت آزادی بخش الجزایر از جمله « جمیله بوپاشا» را برعهده داشت. دادگاه بوپاشا یکی از پرسر و صداترین دادگاه های سیاسی جهان شد و ژیزل حلیمی با شجاعت از همه شکنجه هایی که بر جمیله بوپاشا اعمال شده بود سخن گفت. به این نیز بسنده نکرد و یک سال بعد کتابی درباره پرونده و دادگاه جمیله بوپاشا و آنچه بر وی رفته بود را نوشت، کتابی که مقدمه اش را «سیمون دوبووار» نوشت.

قانون 1920 فرانسه سقط جنین را ممنوع و هرگونه دسترسی و استفاده از وسایل ضدبارداری را نیز جرم دانسته و مجازات سنگینی نیز برای متخلفین در نظر گرفته بود. در فرانسه هر سال زنان بسیاری مخفیانه سقط جنین می کردند؛ آنهایی که تمکن مالی داشتند به کشورهای مجاور مثل سوئیس یا انگلستان می رفتند و به صورت قانونی و در بیمارستان ها و کلینیک های مجهز سقط جنین می کردند و این سو زنان فقیر طبقه فرودست در شرایط بسیار بد غیر بهداشتی به صورت مخفیانه جنین خود را سقط می کردند. ژیزل حلیمی برای مبارزه علیه این قانون انجمنی با نام « انجمن انتخاب کردن» را تاسیس می کند؛ در همان ابتدا با دوست فمینیست خود یعنی سیمون دوبووار تماس می گیرد و اهداف انجمن را چنین تعریف می کنند: دفاع از حق بی شرط و شروط سقط جنین رایگان و دسترسی همگانی به وسایل ضدبارداری. آنها بر رایگان بودن سقط جنین تاکیدی ویژه داشتند؛ چرا که اعتقاد داشتنداگر سقط جنین قانونی شود اما رایگان نباشد، باز هم میان زنها تبعیض گذاشته شده و زنان طیقه فرودست عملن باز ناچار به سقط در شرایط غیر بهداشتی می شوند.

در همان روزها بیانیه معروف و تاریخی 343 نفر را در یکی از روزنامه های شناخته شده و پرتیراژ چاپ می کنند؛ این بیانیه یکی از مهم ترین اسناد تاریخ مبارزات فمینیستی است. سیصد و چهل و سه زن مشهور، سرشناس و تحصیل کرده از جمله سیمون دوبووار، مارگریت دوراس و ژیزل حلیمی پای این بیانیه با عنوان درشت « من سقط جنین کرده ام» را امضا کردند. چاپ این بیانیه موجی از خشم و اعتراض را در جامعه فرانسه موجب شد و مخالفان بیانیه را بیانیه « 343 فاسد هرزه» خواندند.

در گیر و دار این مبارزات روزی خانواده دختری شانزده ساله به ژیزل حلیمی مراجعه می کنند تا وکالت دختر شانزده ساله آنها را برعهده بگیرد. دختری که باردار شده و جنین خود را مخفیانه سقط کرده بود و حالا خود او و کسی که عمل سقط را بر او انجام داده بود دستگیر شده بودند. حلیمی دادگاه این پرونده را به میتینگی کاملن سیاسی تبدیل کرد و نه تنها خود و دختر متهم ابدن در موضع تسلیم و اظهار ندامت قرار نگرفتند، بلکه انگشت اتهام را به سوی قانون گرفتند که حق تصمیم گیری زن بر بدن خود را محترم نمی شمرد و زنان را وادار به سقط جنین مخفیانه در شرایط غیر بهداشتی می کند. حلیمی با تاکید بسیار در دادگاه می گوید که این قانون است که مقصر و مجرم است، نه زنانی که جنین خود را سقط می کنند.

این دادگاه توجه افکار عمومی را به خود جلب می کند و حلیمی شروع به نوشتن مقالات متعددی در لزوم قانونی شدن سقط جنین رایگان و به رسمیت شناختن این حق زنان می کند. در همین زمان روزی نزد پزشک کاتولیک مشهوری که در جامعه فرانسه بسیار سرشناس و محترم بود می رود، موضوع پرونده این دختر شانزده ساله را برای او توضیح می دهد و از او می پرسد اگر این دختر به او مراجعه می کرد آیا جنین وی را سقط می کرد یا خیر؟ دکتر در پاسخ حلیمی می گوید که اگر دختر به او مراجعه می کرد، او جنین وی را سقط می کرد. حلیمی و دیگر اعضای انجمن « انتخاب کردن» پوسترهایی از عکس این دکتر سرشناس با این جمله وی را منتشر کرده و در سرتاسر فرانسه توزیع می کنند و سقط جنین را به بحث روز جامعه تبدیل می کنند. میتینگ های بسیار، مقالات گوناگون، جمع آوری امضا .... و بالاخره سقط جنین قانونی می شود.

ژیزل حلیمی که وکالت افراد سرشناس دیگری چون ژان پل سارتر، سیمون دوبووار و فرانسواز ساگان را نیز برعهده داشت، در سال 1981 به عنوان یک سوسیالیست مستقل به عضویت « مجلس ملی فرانسه» انتخاب می شود و از اینجا به بعد تمایلات رفرمیست خواهانه بیشتری پیدا می کند. حالا دیگر بیشتر از سال های پیشین به تغییرات قانونی در چارچوب قانون اساسی اعتقاد داشته و در سال 1985 نیز به عنوان نماینده فرانسه در سازمان یونسکو انتخاب می شود. در یونسکو یکی از فعال ترین اعضا بود و در هر پست و جایگاهی که بود همواره نگاه و دقت ویژه ای به وضعیت زنان داشت.

این زن مبارز، برابری طلب، حقوقدان، فمینیست، مادر سه پسر و نویسنده دو کتاب و مقالات متعدد بسیار می گوید: « هر آن چه هستم و هر آن چه انجام داده ام، شاید به این علت است که مادرم مرا دوست نداشت.» ... جایی گفته بود " به مرده ها حقیقت را مدیونیم" و ما بی شک از این زن که در سال 2001 بعد از سالها مبارزه و تلاش از دنیا رفت، حقیقت را آموخته ایم.

* فریتنا، ژیزل حلیمی، ترجمه شهناز کمیلی زاده، نشر حکایت قلم نوین

مرتبط:

فمینیست محبوب من: 1- ارونداتی روی

Permalink | Comments 12
 

.:: نظرات خوانندگان